Clunypedia

De digitale vloedgolf van vrij beschikbare informatiebronnen houdt aan. Na Wikipedia, Wiktionary en hoe al die zaken ook nog meer mogen heten kregen we een uitnodiging voor een dagje uit ter introductie van een nieuw product, Clunypedia.

Dit had ik gisteren nog op mijn scherm....

 Nou was die introductie wat mij betreft maar bijzaak; het dagje uit was voor ons de hoofdschotel van deze aanbieding, en Clunypedia namen we dan wel op de koop toe. De dag begon ontegenzeglijk erg Frans. De bus zou om 8h30 vanuit Cluny vertrekken, dus wat doe je dan: je zorgt ruim op tijd aanwezig te zijn, en moet dan dus ruim 3 kwartier, tot 9h00 blauwbekkend staan wachten tot de laatste deelnemers van de 37 (na een aantal telefoontjes van de reisleidster) het zich verwaardigden gezellig koutend richting bus te komen wandelen. Maar goed, uiteindeijk reden we dan toch om 9h00 van het parkeerterrein af, richting Berzé-la-Ville.

Chapelle des Moines - Berzé-la-Ville

Onderweg werd uitgelegd wat Clunypedia voorstelde: het ging om een digitale database van "Sites Clunsiens", oproepbaar vanaf een kaart op een scherm met allerlei zoekcriteria. Er kon geselecteerd worden op bouwjaar (alle kerken gebouwd vóór 1300 bijvoorbeeld) of onderwerp (kerken, abdijen, wijngaarden, dekenaten bijvoorbeeld). Tijdens de rit hield één van de presentatoren een tablet omhoog, toonde een kaart van Frankrijk, waarop hij ter illustratie inzoomde op het gebied waar we in rond reden, terwijl hij als zoekcriterium dekenaat gebruikte en waarna hij vervolgens de gegevens over de voormalige doyenné van Chazelle op het scherm toverde. De nadruk lag vooral op het netwerk van cluniziënzer sites, een uitgebreide collectie van kerken, kloosters, landbouwgebieden en musea die verspreid door heel Europa (dus buiten Frankrijk ook in Duitsland, Engeland en Zwitserland bijvoorbeeld) liggen.

Christ en Gloire in de Chapelle-des-Moines - Berzé-la-Ville

Eenmaal thuisgekomen probeerden we de getoonde demonstratie te reproduceren; helaas werkte de software niet onder (mijn versie van) Internet Explorer - toch nog steeds de meest gebruikte browser -, maar in Firefox werkte het wel. Daarnaast bleken er nog één of meer (overigens erg interessante) apps beschikbaar te zijn, maar voor een digitale dinosaurus zoals ik ben, zonder mobieltje, i-pad, i-pod, i-phone, tablet, notebook, laat staan smart phone was dit net één brug te ver. Het hele project is nog volop in ontwikkeling, dus verwacht geen volledig overzicht van clunisiënzer sites! Terwijl ik dit schrijf, wilde ik de link naar Clunypedia.com even toevoegen, maar wat gisteren wel ging, lukte me vandaag niet meer. Laten we het voorlopig maar even op een kinderziekte van een nieuw product houden. Het systeem wil me laten inloggen op een aantal app sites waar ik nog nooit van gehoord heb!

De apsis van de Chapelle-des-Moines - Berzé-la-Ville

Maar goed, zoals gezegd was voor mij Clunypedia een aardige bijkomstigheid. Het eerste bezoek van de dag gold de Chapelle des Moines in Berzé-la-Ville, die we weliswaar al kenden, maar waar de fresco's in die kapel van dusdanige kwaliteit zijn dat die een herbezoek meer dan rechtvaardigen. Prettige bijkomstigheid: er hangen in de kapel overal bordjes met verboden te fotograferen, maar toen ik van buiten de kapel een plaatje van de deuropening met een glimp van de fresco's wilde knippen, werd ik door degene die de lezing in de kapel gaf bijna naar binnen geduwd met de boodschap : "maak foto's, maar pas op, je krijgt problemen met tegenlicht". Dat was tegen geen dovemanssoren gezegd, en hoewel ikzelf niet wilde flitsen omdat dat invloed kan hebben op de kleuren, reden waarom je in veel musea wel mag fotograferen maar dan wel zonder flits, was ik één van de weinigen die die zelfdiscipline opbracht; al gauw vlogen de flitslichten je om de oren. Ik had nu dus eindelijk een felbegeerde fotoreportage van dit kunstwerk kunnen maken, die te bekijken is door hier te klikken.

Domaine des Vignes du Maynes - Cruzille

Na dit bezoek kon wat mij betreft de dag niet meer stuk. Het volgende bezoek gold een wijngaard in Cruzille (Domaine des vignes du Maynes) die rond 1140 al wijn produceerde voor en onder leiding van de monniken van de abdij in Cluny (het Domaine is te vinden op Clunypedia). Van de wijngaard zagen we weinig of niets, maar de dégustation was, voor wat betreft hun biologische witte wijn tenminste, zeer geslaagd (hoewel ook zeer aan de prijs).
Na dit intermezzo werd ons een mâchon (vrij vertaald een snelle hap, maar van beduidend hogere kwaliteit dan een patatje oorlog!) aangeboden door twee gerenommeerde restaurants uit Cluny met wijn uit een uitstekende cave in Bray in het lavabo des moines in de abdij van Cluny, waarna een bezoek volgde aan het Musée Ochier en het grote transept van Cluny III.

Kapiteel in het grote transept van Cluny III

Tenslotte was er nog gelegenheid tot het beklimmen van de Tour de Fromages, met een prachtig panorama over Cluny en een indrukwekkend virtueel uitzicht over Cluny op een scherm, met daar overheen geprojecteerd een reconstructie van de abdij zoals die tot eind 18de eeuw Cluny beheerste, en een bezichting van het Maison des Dragons aan 8 Rue de la Barre, een huis dat volop in staat van restauratie verkeert en waar op de muren een paar 14de of 15de eeuwse wandschilderingen zijn ontdekt.
's Avonds was er dan nog de officiële presentatie van Clunypedia, maar wij hielden het na dit redelijk zware programma rond 17h30 voor gezien. Clunypedia hebben we inmiddels thuis zelf bekeken. Het ziet er zeker interessant uit, maar om daarvoor nou een smart phone aan te schaffen? Dat gaat me toch net iets te ver!

Het laatste model smartphone

Naar het middelpunt der aarde

Als vervolg op een vorige blog besloten we M. Piffaut van de “Association des amis du vieux Berzé (AVB)" op te bellen voor een afspraak om de gipsovens in Berzé te bezichtigen.
M. Piffaut was laaiend enthousiast, en we spraken af op een woensdag om 10h00 bij de Chapelle des Moines in Berzé. Daar stond ons een zware delegatie op te wachten. De burgemeester van Berzé was er (naar later bleek toevallig!) en nog twee andere actieve leden van de AVB. M. Piffaut en zijn vrienden gaven ons een bijzonder interessante rondleiding langs de twee verschillende typen gipsovens die zich daar bevonden.
Heel in het kort komt het er op neer dat de gips, een zacht afzettingsgesteente werd gewonnen in de naast gelegen gipsmijn, en afhankelijk van het type oven met hout werd verhit tot ca. 180 graden, terwijl bij een moderner type oven de brokken gips in lagen werden aangebracht afgewisseld met lagen steenkool. Met dit laatste type oven werd een soort continue proces gecreëerd.

Zodra de onderste laag klaar was om verwijderd te worden, gebeurde dat ook en zakten de daarboven gelegen lagen steenkool en gips omlaag, de steenkool werd aangstoken, de volgende gipslaag werd gebrand, terwijl de oven van bovenaf weer werd aangevuld, waarna het proces zich bleef herhalen. Het gips werd vervolgens in een nabijgelegen tredmolen met paardenkracht vermalen voor gebruik in de bouwindustrie, bv. als pleister of witkalk.
Vervolgens mochten we bij hoge uitzondering een mijngang in van een gedeelte van de mijn dat nog in tact was. De mijngangen lagen gelukkig niet erg diep, maar zijn vanwege instortingsgevaar gesloten voor het “normale” publiek.
De mijngangen waren reeds voor de sluiting van de gipsmijnen (rond 1900), maar ook daarna in gebruik als champignonkwekerijen. Deze sloten in 1959 de deuren na een dodelijk ongeluk door instorting van een deel van de mijn.
Het was een heel bijzondere ervaring, en M. Piffaut en zijn vrienden stelden alles in het werk ons zo duidelijk mogelijk uit te leggen hoe alles vroeger in zijn werk ging.

Want ze hadden veel research moeten doen, en hebben ook veel werk gehad met het uitgraven van de ovens. Een aantal mensen uit de commune hebben zich sinds ca. 1995 gedurende de zomer elke vrijdag van de week bezig gehouden met het uitgraven en schoonmaken van de inmiddels onder een laag aarde en met puin gevulde verdwenen gipsovens. Eén oven zat zelfs nog vol met lagen steenkool en gipsgesteente. En de ovens zijn handmatig, met schep en kruiwagen door de leden van de AVB leegehaald, bijna letterlijk een Sysyphusarbeid.
Enfin, we hadden een bijzonder aangename ochtend met onze nieuwe vrienden, en we zijn al door M. Piffaut gewaarschuwd dat we binnenkort een tegenbezoek in La Tuilerie kunnen verwachten van een vijftal AVB leden die geïnteresseerd zijn in baksteenproduktie.

En uiteraard zijn die van harte welkom!







Voor onze eigen website klik hier.

Wie leest er nou je blog?

Die vraag heb ik me vaak gesteld. En elke keer stuit je weer op totaal onbekenden die om wat voor reden dan ook op mijn blog terecht zijn gekomen.
Gisteren stond er een Fransman voor het hek, die omstandig kwam uitleggen dat hij mijn blog over tuilerieën in Bourgogne (uit 2009) op internet had gevonden. Uiteraard vroegen we hem even binnen om te horen hoe de vork precies in de steel zat, en toen brandde hij los. Hij was lid van de " Association des amis du vieux Berzé ", een dorp hier zo'n 25 km vandaan. Die vereniging restaureert o.a. een aantal oude gipsovens in dat plaatsje. Tijdens het opruimen hadden ze een aantal bakstenen gevonden met het stempel van "onze" steenfabriek erin. Daarna waren ze een zoekactie op internet begonnen naar de Tuilerie van Noël Marembaud in Chazelles, Cormatin, en zodoende waren ze op mijn oude (Engelstalige) blog terecht gekomen. Omdat hij vroeger een blauwe maandag in Engeland had gewerkt, las hij goed Engels, en kon hij de blog dus goed volgen. Hij had het verhaal dermate interessant gevonden, dat hij besloot om eens langs te gaan. We boden hem een rondleiding aan, die hij met graagte accepteerde, en toen bleek ook dat hij de blog goed had gelezen. Daarin werd namelijk vermeld dat we nooit een dakpan hadden gevonden met het fabrieksstempel, en dat was ook waar toen ik het schreef. Een paar weken terug echter kregen we van de burgemeester van Cormatin twee dakpannen, met fabrieksstempel, die ze op zijn beurt weer had gekregen van de voormalige veldwachter. De laatste was ergens een schuur aan het opruimen en vond een aantal pannen, die hij bij de burgemeester afleverde.

Onze nieuwe vriend echter maakte de opmerking dat het toch vreemd was dat er nooit pannen waren gebakken in La Tuilerie! En dat konden we dus meteen recht zetten. Na de rondleiding nam hij afscheid en drukte ons op het hart om zodra we even tijd hadden bij Berzé langs te gaan; we zouden dan een persoonlijke rondleiding door de gipsovens krijgen. En dat gaan we zeker doen!

Voor onze eigen website klik hier.